GROEN!-SLP Edegem sponsort 1 hectare Kalmthoutse heide

GROEN!-SLP Edegem sponsort symbolisch 1 hectare natuur om de bouwwoede van het Edegemse gemeentebestuur en de kaalslag op onze open ruimte in de eigen gemeente aan te klagen. GROEN!-SLP Edegem schonk samen met haar leden 2500 euro aan Natuurpunt vzw, die het geld zal gebruiken om het Stappersven aan te kopen, het laatste stukje Kalmthoutse Heide dat nog niet beschermd was.

In Edegem staat de natuur en de open ruimte onder grote druk. In Buizegem wordt één van de laatste stukken groen binnenkort volgebouwd. Het Arendsnest zijn we al 10 jaar kwijt. En ook het mooie Mussenburg blijft een onzekere toekomst beschoren.

Zoveel mooie groene plekjes die we hadden kunnen gebruiken om onze wijken meer speel- en ademruimte te geven. Al meer dan tien jaar vragen wij om zelf – als gemeente – gronden op te kopen en te bewaren. Om onze burgemeester en schepenen te laten zien hoe eenvoudig het kan zijn om geld bij elkaar te krijgen, roepen we iedereen op om Natuurpunt te helpen bij de aankoop van het laastste stukje Kalmthoutse Heide, het Stappersven.

Het signaal is duidelijk: we zouden in Edegem beter ook investeren in groen en open ruimtes, voordat bouwpromotoren er een zoveelste zielloze fermettewijk neerplanten. Om onze eis kracht bij te zetten, sponsoren wij symbolisch alvast 1 ha Stappersven, ter waarde van 2500 euro.

Jij kan ook een bijdrage doen door te storten op rekeningnummer 293-0212075-88 van Natuurpunt Beheer vzw, Coxiestraat 11, 2800 Mechelen. Vergeet niet te vermelden: gift “"project 7795”" Stappersven-Kalmthoutse Heide. Giften vanaf 30 euro zijn fiscaal aftrekbaar.

In het voorjaar, wanneer de lente opnieuw haar intrede zal doen, plannen we alvast een bezoekje aan het Stappersven. Meer info volgt later nog. Maar hou het toch al in je achterhoofd. Natuurpunt zelf zal ons doorheen het Stappersven begeleiden.

Meer info over het Stappersven en de actie van Natuurpunt vind je hier: www.natuurpunt.be/stappersven

Haagplantactie in Edegem!

Dit jaar neemt de gemeente Edegem, voor de veertiende keer
op rij, deel aan de haagplantactie "Behaag ….. Natuurlijk". De actie is een
initiatief van Natuurpunt. Kant en klare streekeigen haagpakketten worden aangeboden aan democratische prijzen. Vooral het streekeigen karakter van de beplanting en de betekenis hiervan voor de fauna worden benadrukt. Dit jaar worden ook twee leuke fruitbomen aangeboden: de kweepeer en okkernoot.

Bestellen kan vanaf 1 september tot 23 oktober 2009
via het digitaal loket op de gemeentelijke website of via de bestelbon in
het gemeentelijk informatieblad Edegem Vandaag. Telefonisch bestellen kan ook, tel. 03 289 21 21.

Op zaterdag 28 november
2009 tussen 10 en 12 uur, kun je je bestelling afhalen in Hangar 44 van het
Fort 5 (Rogier van de Weydenstraat tegenover het OLVE-college, de ingang is
langs de straatzijde).

Voor meer informatie bel je best even naar de milieudienst: 03 289 21 21. Download hier ook de volledige brochure die Natuurpunt uitgeeft met meer uitleg over het aanbod en planttechnieken: klik hier

Bescherm de open ruimte. Stem Groen!

Het nieuwe decreet Ruimtelijke Ordening en de Afbakening van het Grootstedelijke Gebied Antwerpen zijn een ramp voor de schaarse open ruimte in onze regio. Joost Fillet en Jeroen Van Laer zijn de derde en zevende kandidaat voor de Vlaamse verkiezingen voor Groen! Tijdens een informele babbel gaven zij zaterdag meer tekst en uitleg bij de standpunten van Groen! omtrent de Vlaamse bevoegdheid ruimtelijke ordening. In het bijzonder over een aantal knelpunten in de Antwerpse zuidrand. 

Drie eisen staan daarbij centraal:

1. open ruimte is een noodzaak, ook in stedelijk gebied.

2. Groen! wil Kontich uit het grootstedelijk gebied Antwerpen.

3. Groen! vraagt een gemeentelijk initiatief voor de realisatie van het stadsrandbos

Helemaal onderaan vind je nog een reeks foto's van zaterdag. Hierna de uitgeschreven uitleg bij de drie centrale eisen.

1. Open ruimte is een noodzaak

Open ruimte is in Vlaanderen een schaars goed geworden. In de Vlaamse structuurplanning werden taakstellingen opgenomen die bijkomend ruimte voorzag voor iedereen: wonen, bedrijven, infrastructuur, natuur. Behalve voor de landbouw. Die moest grond afstaan, omdat men ervan uitging dat vele landbouwers hun activiteit zouden stopzetten. Ondertussen weten we dat het aantal landbouwers kleiner wordt, maar de benodigde grondoppervlakte niet. Groen! wil een alliantie met de landbouw om samen met hen de schaarse open ruimte te beschermen. Groen! wil de lokale landbouwer steunen in de productie van lekker en gezond voedsel dat lokaal wordt geteeld.

2. Grootstedelijk gebied Antwerpen

Net voor ze haar legislatuur afsloot, keurde de zittende Vlaamse regering het Gewestelijk Uitvoeringsplan Grootstedelijk gebied Antwerpen goed. Dit ingrijpende plan kende veel tegenstand tijdens het openbaar onderzoek dit najaar. Zeker in Kontich, een gemeente die zwaar gevat wordt in dit dossier. De voltallige Kontichse gemeenteraad verzette zich tegen de bijkomende industrie. De oppositie legde de lat hoger. Kontich is geen grootstedelijk gebied maar buitengebied. De industriële ontwikkelingen en de grootschalige verkavelingen horen niet thuis in onze gemeente die vandaag nog voor 60% landbouwgrond is. 

Samen met tientallen vrijwilligers ontplooide het kartel sp.a – slp – Groen! een bezwaarschriftenactie. Dat is meer dan een vijfde van de inwoners van de gemeente Kontich. Deze en de voorgaande acties (o.a. 2015 handtekeningen tegen het gemeentelijk ruimtelijk structuurplan over dezelfde problematiek) toonden heel duidelijk dat er in Kontich geen maatschappelijk draagvlak is voor de uitbreiding van het grootstedelijk gebied Antwerpen op haar grondgebied, noch voor de concrete ontwikkeling van de grootschalige woonzones en industrie. De Vlaamse overheid zwichtte voor de druk van haar eigen achterban (voornamelijk cd&v en boerenbond) en schrapte een stuk van de industriële plannen. 

Aan keizershoek komen 20 ipv 90 bijkomende hectaren industriezone. Maar tegelijkertijd werd onverminderd goedgekeurd dat de helft van het Kontichse grondgebied met dit uitvoeringsplan wordt ingedeeld bij het grootstedelijk gebied Antwerpen. 40 ha bijkomende woonzones in de gebieden Groeningen, Broekbos en Duffelshoek en 20 ha bijkomende industrie zijn de directe gevolgen voor Kontich. De 30 ha woonzone Groeningen grenzend aan de E19 druist in tegen elke gezonde logica. 625 gezinnen kunnen in de toekomst gaan wonen tegen de autoweg en afgesneden van het dorp door de expresweg N177. De verkaveling aan het Broekbos is doodjammer voor het aangrenzende natuurgebied en vernielt opnieuw een zeldzaam stuk groen tussen Kontich centrum en Kontich Kazerne. Naast deze twee grove vergissingen, komt heel de noordelijk helft van Kontich onder druk. Immers de bouwdichtheid moet stijgen tot minstens 25 woningen per hectare en dat is vandaag helemaal niet het geval.

Wij betreuren de wijze waarop de Vlaamse regering de stedelijke structuur laat uitbreiden, tegen de doelstelling van haar eigen ruimtelijk structuurplan Vlaanderen in. De Vlaamse regering laat kansen liggen om de bestaande stedelijke structuur te verstevigen, waar meerdere wijken van Antwerpen dringend behoefte aan hebben.

We betreuren dat het Kontichse gemeentebestuur zeer selectief gelobbyd heeft tegen een deel van de plannen, met name de industrie aan keizershoek. En dat zij de verstedelijking van de helft van Kontichs grondgebied toelaat en zelf actief gewild heeft. Het standpunt van onze partij is eenvoudig: haal Kontich terug uit het stedelijk gebied en kleur haar naar waarheid in bij het buitengebied.

3. Stadsrandbos

Onder voormalig Vlaams minister Vera Dua werd actief werk gemaakt van nieuw natuur en bosgebieden in Vlaanderen. Zo zou er 10,000 ha bosgebied bijkomen, waaronder een stadsrandbos bij elke grote stad. De zoektocht rond Antwerpen werd zeer zorgvuldig aangepakt en de keuze viel op het gebied Pannebossen – Groeningen te Kontich, Edegem en Aartselaar.  De huidige Vlaamse regering heeft geen enkele stap vooruit gezet in dit dossier. Het uitvoeringsplan was zo erbarmelijk dat geen enkele betrokkene er tevreden mee was. Natuurpunt en Boerenbond kwamen tot een consensus om de voorliggende plannen te wijzigen in een eenvoudig behoud van de huidige situatie. Onze vraag is dat de drie betrokken gemeentebesturen het dossier terug op gang trekken om samen met de provincie en de nieuwe Vlaamse regering toch een stadsrandbos Antwerpen te realiseren.

Jeroen Van Laer

Gemeenteraadslid GROEN! Edegem

zevende plaats Vlaams parlement

Hovestraat 87/1 • 2650 Edegem

tel 0499/311 456 • www.groenedegem.net

Joost Fillet

Gemeenteraadslid GROEN! Kontich

derde plaats Vlaams parlement

Edegemsesteenweg 65 • 2550 Kontich

tel 0499/540 496 • www.joostfillet.be

Vleermuizen overwinteren in Fort 5

Het voorbije weekend werd Fort 5 grondig opgeruimd. Er worden lokalen ingericht waar vleermuizen kunnen overwinteren.

Met de medewerking van het gemeentebestuur, startten de Natuurgidsen en leden van Natuurpunt met de inrichting van een vleermuizenreservaat op Fort 5. Om de diertjes in ideale omstandigheden te laten overwinteren, diende er eerst heel wat rommel opgeruimd te worden. Steenpuin, hout, zand en oud ijzer werd uit de lokalen verwijderd. In een volgende fase zal de gemeente zorgen voor afsluitingen van deur- en raamopeningen en andere tochtgaten. De Natuurgidsen zorgen dan voor de laatste aanpassingen, waardoor ideale overwinteringsplaatsen zullen ontstaan. 

Vleermuizen overwinteren tussen oktober en april. Een constante temperatuur, hoge vochtigheidsgraad en absolute rust zijn een noodzaak.  De inrichting komt er, nadat Fort 5 door een Europese richtlijn werd aangeduid als habitatgebied voor vleermuizen, dat wil zeggen dat vleermuizen moeten beschermd worden in hun natuurlijke verspreidingsgebied. Het is verboden de dieren te vangen, te doden of hun rust te verstoren. De afgesloten lokalen kunnen in de winter enkel onder begeleiding van de natuurgidsen bezocht worden.

Pol Goossen telt vogels in de tuin van Johan Claessens

Thuisacteur Pol Goossen roept alle Antwerpenaren op, tuinvogels te tellen in het weekeinde van 3 en 4 februari. Hij deed die oproep in de tuin van Johan Claessens uit Edegem, lid van de organiserende vzw Natuurpunt.

Pol Goossen, Frank uit 'Thuis', is peter van de Natuurpuntcampagne, "vogels voeren en beloeren". 

"Het is niet zomaar wat vogeltjes tellen. Het gaat om een waardevolle actie waardoor we de populatie van de vogels in stand houden. Als er een vogelsoort dreigt weg te vallen, zoals de mussen enkele jaren geleden, kan Natuurpunt ingrijpen", legt Goossen uit. "Ik leg voedsel in mijn stadstuin. Soms zie ik een uitzonderlijk exemplaar en daar word ik gelukkig van." 

Johan Claessens was tevreden met het bezoek van de Thuisacteur. "Het stimuleert mij om volgend weekend weer vogels te tellen. Ik doe dit sinds een jaar of vijf. Sindsdien laat ik mijn tuin er iets rommeliger bijliggen. Dat trekt vogels aan. Daarnaast leg ik mezenbollen, fruit, noten of zaadjes in de tuin. Hier zitten vinken, bosduiven, mussen, eksters, mezen en merels." 

(HLN, 27/01/07) Foto Klaas De Scheirder.

Voorstel 'Stadsrandbos Zuid-Antwerpen' in Aartselaar – Edegem – Kontich – Wilrijk

De Agalev-afdelingen van Kontich, Edegem en Aartselaar dienen bij minister Dua een gezamenlijk voorstel in voor een groot stadsrandbos op hun grondgebied. Wij denken dat onze vier gemeenten ideaal gelegen zijn om een stadsrandbos van 400 à 500 hectare in te planten, met sterke troeven naar natuurbeheer en -ontwikkeling, recreatie en educatie en met mogelijkheden tot behoud van de bestaande landbouw (uitdovingsbeleid).
In oktober 2001 ontstond het idee voor een stadsrandbos (200 à 300 hectare groot) bij Agalev-Kontich, maar het toenmalige voorstel was beperkt tot de Groeningelei (noordgrens). Dank zij een intense samenwerking is het voorstel uitgegroeid tot een project van 400 à 500 hectare, dat reikt tot aan de zuidrand van de Stad zelf. De betrokken Agalev-groepen zijn met hun voorstellen naar Vlaams minister Dua getrokken. Zij heeft aan haar administratie de opdracht gegeven om een geschikte plaats te zoeken voor een groot stadsrandbos in de omgeving van Antwerpen; ons voorstel is één van de mogelijkheden, maar heeft sterke troeven omwille van de oppervlakte, de ligging en de bestaande en nieuwe mogelijkheden voor recreatie, natuurontwikkeling, educatie en landbouw.
Over welk gebied gaat het? (zie ook kaart onderaan)
Het gebied grenst ten oosten aan de E19 (Edegem en Kontich) en reikt ten westen tot bijna aan de A12 (Boomsesteenweg). Ten zuiden vormt de N171 (Expressweg Edegem-Reet (en later naar A12)) de grens. De grens in het noorden wordt gevormd door de Drie Eikenstraat in Edegem (UZA/UIA) en door de Krijgsbaan te Wilrijk (tussen Fort 6 en Fort 7). Het gebied ligt volledig in de groene vinger ten zuiden van Antwerpen, zoals vermeld in het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen.
Troeven van dit gebied:
  1. Natuur verbinden: in het gebied bevinden zich verschillende bestaande bossen (waaronder ook een paar historische bossen zoals de Pannebossen in Kontich), parken (b.v. Groeningenhof, Solhof) en natuurelementen die los van mekaar staan: zij zouden met mekaar verbonden moeten worden om een groter ecologisch geheel te kunnen vormen. Dit gebied heeft nu reeds op landschappelijk vlak al wat te bieden, maar dit kan zeker versterkt worden.
  2. Recreatie is welkom: nu reeds bestaan er diverse recreatiemogelijkheden in het gebied, vooral aan de rand ervan. Er zijn zowel indoormogelijkheden, zoals sporthal Mariënborg (Edegem-Wilrijk) en het zwembad van Aartselaar, als outdoormogelijkheden, vooral voor fietsers en wandelaars (Pannenbossen, Geitenpad, …). Wij willen in het nieuwe stadsrandbos vooral de zachte recreatie alle kansen geven: wandelen, fietsen en spelen.
  3. Natuur leren en waarderen: momenteel gebruiken de studenten en onderzoekers van de nabijgelegen Universiteit Antwerpen (UIA) de groene ruimte rondom de campus en de sporthal Mariënborg als studieterrein voor insecten, planten en vogels. Deze mogelijkheden zouden met de totstandkoming van een groot stadsrandbos veel groter worden. Het bos kan natuurlijk ook mogelijkheden bieden tot natuureducatie.
  4. Minder stof, meer zuurstof: de stad Antwerpen en de zuidelijke randgemeenten liggen ingesloten in grote verkeersaders. Denken we maar aan de A12 (Boomsesteenweg), de E19, de Antwerpse Ring en de N171 die verlengd wordt tot aan de A12. Langs die verkeersaders vinden industriële activiteiten plaats, zoals de industriezones in Aartselaar en Kontich, de ISVAG verbrandingsoven, … Zuivere lucht is iets waar de bijna 100.000 bewoners van onze gemeenten alleen maar van kunnen dromen. Het evenwicht tussen ecologie en economie is wat zoek. Daarom hebben we een 'Grote Groene Long' nodig.
  5. Overal dichtbij: het stadsrandbos zou heel gemakkelijk bereikbaar zijn met de fiets (via een provinciaal fietsroutenetwerk), het openbaar vervoer en de wagen. De Lijn rijdt er met verschillende bussen (busverbindingen op de A12, naar UZA/UIA, de tram naar Kontich) en met de wagen kom je er via de E19, de A12, de N171 of de Groeningelei. Parkings zijn in ruime mate aanwezig: UIA, Sporthal Mariënborg, zwembad Aartselaar, bedrijfsparkings, …
  6. Water laten lopen: drie waterlopen in het Scheldebekken (Mandoerse Beek, Edegemse Beek, Kleine Struisbeek) stromen door het gebied. Deze drie beken zijn opgenomen in de GNOP's (Gemeentelijk Natuurlijk Ontwikkelingsplan) van Edegem, Kontich, Wilrijk en Aartselaar. Enkele gemeenten zijn reeds begonnen met projecten voor de herwaardering van deze stromen (b.v. natuurlijke meandering, beperken van bermmaaien, waterzuivering, …)
  7. Wat is men van Plan? Het Ruimtelijk Structuurplan Vlaanderen kiest er duidelijk voor om de oppervlakte bos in Vlaanderen tegen 2007 met 10.000 ha uit te breiden. Het RSV zegt: "De ecologisch verantwoorde bosuitbreiding moet vooral worden gerealiseerd aansluitend bij bestaande bossen, als buffer, in functie van natuurontwikkeling en -verbinding of in de nabijheid van stedelijke gebieden (onder meer stadsrandbossen in bosarme streken). (blz. 388)" en verder: "Binnen het stedelijk gebied zijn er de randstedelijke groengebieden waartoe ook parken behoren, gebieden met een open multifunctioneel karakter. Zij komen in aanmerking voor de aanleg van bossen, uitbouw van parkgebieden en stedelijke groenprojecten met socio-educatieve en/of recreatieve functie, natuurbouw en -ontwikkeling." (blz. 368). In het Ruimtelijk Structuurplan van de Provincie Antwerpen (RSPA) lezen we op blz. 130: "Bestaande en nieuwe ‘groene vingers’ in het grootstedelijk gebied moeten worden gevrijwaard van bebouwing. Zij dringen door tot tegen de kernstad Antwerpen, doorkruisen verschillende gemeentegrenzen, lopen door tot in de Antwerpse gordel en zijn bijgevolg een provinciaal aandachtspunt. Activiteiten die vragen om allerlei infrastructuur, worden er geweerd. Activiteiten met beperkte uitrusting zijn wel mogelijk maar reeds in grote mate ingevuld. Het betreft natuur, recreatie, sportactiviteiten met beperkte infrastructuur, land- en tuinbouw. Bebossing en de realisatie van doorlopende fietsroutes zijn aandachtspunten. Nieuwe activiteiten mogen het open en groen karakter van de gebieden niet aantasten." Ons project beantwoordt perfect aan de doelstellingen van het Vlaamse Gewest en van de Provincie Antwerpen.
  8. Groots! Een stadsrandbos moet groot genoeg zijn. Denk maar aan het Bois de Boulogne bij Parijs en het Zoniënwoud bij Brussel. In Vlaanderen wordt een minimum oppervlakte van 350 ha vooropgesteld voor een groot stads(rand)bos. Ons project haalt die minimum oppervlakte moeiteloos.
  9. De boer boert goed. We willen de landbouwers die momenteel hun brood verdienen in het voorgestelde gebied, garanties geven om voort te kunnen werken. Dat spreekt voor zich. Een stadsrandbos hoeft ook niet tot de laatste vierkante meter vol bomen te staan; landbouw blijft perfect mogelijk naast bosontwikkeling. Daarvoor zijn uiteraard goede afspraken met en vergoedingen voor de landbouwers noodzakelijk. De bestemming van de landbouwgronden zou moeten wijzigen in de bestemming 'bos' wanneer de landbouwer stopt met zijn exploitatie. In Edegem is deze nabestemming 'bos' al ingeschreven in het BPA Hazeschrans: zolang de boeren er werken, is het gebied op het gewestplan ingekleurd als 'landschappelijk waardevol agrarisch gebied', daarna krijgt het de nabestemming 'bos'.
  10. Geen geld in het water. De bestaande bossen en parken moeten niet meer worden aangekocht en aangeplant. Dat bespaart een aardige cent. Het komt er dus op aan de gronden te kopen die tussen de bestaande groenstructuren liggen en die te ontwikkelen als bos.
  11. Kantelen en kastelen: in het voorgestelde gebied liggen enkele beschermde monumenten (Paddenpoelhoeve en Hazeschranshoeve te Edegem) en kasteeldomeinen (Groeningehof, Solhof, …). Dit erfgoed kan een meerwaarde krijgen door het stadsrandbos. Daarnaast liggen er nog her en der mooie en authentieke boerderijen, die hun functie kunnen behouden of een nieuwe functie kunnen krijgen.
  12. Bedreigingen tegengaan. Verschillende zones in het gebied worden nu of in de toekomst door speculatie of projecten bedreigd. Denken we maar aan het open gebied tussen Doornstraat, Kleine Doornstraat en Krijgslaan in Wilrijk (zgn. 'BPA 30). Daar was een woonuitbreidingsgebied voor sociale woningen voorzien, terwijl het om een heel mooi en waardevol stuk natuur gaat; zo vind je er o.a. de uiterst zeldzame kamsalamander (zie ook: Biologische Waarderingskaart). Het gebied functioneert als een groene verbinding tussen het Fort 6 en het Fort 7 (natuurreservaat). Natuurpunt en de districtsraad van Wilrijk hebben in het verleden al geijverd om dit stuk open ruimte vrij te houden. De Stad Antwerpen heeft inmiddels een akkoord gesloten met de Vlaamse Huisvestingsmaatschappij (VHM) om het gebied groen te houden. In ruil krijgt de VHM andere gronden om sociale woningen te bouwen. Een ander bedreigd stuk groen ligt in Kontich, langs de E19, waar een projectontwikkelaar ter hoogte van de Kapittelhoeve (Groeningelei) een KMO-zone wil bouwen. Agalev is hier radicaal tegen en wenst de groene vinger in zijn geheel bewaren.
De Agalev-groepen van Wilrijk, Edegem, Aartselaar en Kontich willen het maatschappelijk debat openen over dit voorstel en vragen uitdrukkelijk de steun van de gemeentebesturen om deze plannen te realiseren. Wij geloven er sterk in dat een groot stadsrandbos op ons grondgebied een heel grote meerwaarde betekent voor Antwerpen en zijn randgemeenten. Ons stadsrandbos moet minstens de bekendheid en aantrekkelijkheid van andere grote stadsrandbossen kunnen evenaren (zoals het Zoniënwoud, het Peerdsbos, …) We roepen ook iedereen op om een originele naam voor het stadsrandbos te bedenken.